Mis niks en meld je aan voor de Service Management nieuwsbrief

Aanmelden

Wegwerpbekers: jaarlijks belanden er 60 tot 120 miljoen op straat

Jaarlijks belanden er in Nederland 60 tot 120 miljoen wegwerpbekers voor koffie of andere dranken op straat of in de natuur, schatten zwerfafvalonderzoekers Dirk Groot en Merijn Tinga in een nieuw rapport. Geplande nieuwe regelgeving die hier wat aan moet doen, schiet volgens hen volledig tekort. Daarom roepen zij op tot invoering van statiegeld op drinkbekers.

In Nederland gebruiken we volgens overheidscijfers 11 miljoen wegwerpbekers per dag, oftewel 4 miljard per jaar. Gemiddeld worden deze slechts 7 minuten gebruikt, daarna worden ze weggegooid. Een flink deel dus in de natuur of op straat. Veel bekers lijken van karton, maar bevatten een plastic coating. “In de lijst van meest gevonden verpakkingen staan wegwerpbekers op de vierde plek. De wegwerpbeker is hét symbool van de wegwerpmaatschappij”, zegt Tinga.

Opruimkosten doorbelasten ondoenlijk

5 januari 2023 gaat naar verwachting de zogenoemde Uitgebreide productenverantwoordelijkheid (UPV) in. Die bepaalt dat producenten van plastic verpakkingen zoals wegwerpbekers moeten betalen voor het opruimen van ‘hun’ zwerfafval. Idee is dat ‘de vervuiler betaalt’, maar ook dat fabrikanten een prikkel krijgen hun bedrijfsmodel te veranderen. Voor hun rapport analyseerden Groot en Tinga informatie over 42.822 rondslingerende wegwerpbekers die Nederlanders fotografeerden tijdens de zogenoemde #CupCount campagne. 53 procent hiervan bleek niet te herleiden tot een producent doordat er geen merk of andere informatie op staat. Groot: “Hierdoor is het onmogelijk de kosten op een eerlijke en goede manier door te belasten.”

Opruimkosten te laag

Groot en Tinga berekenden verder dat de opruimkosten per geproduceerde beker uitkomen op slechts 0,0006 cent. “Dat is bijna nihil. Het is een illusie te denken dat dit invloed heeft op de productie van wegwerpbekers”, zegt Tinga. Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat er veel drinkbekers in de natuur liggen die buiten de nieuwe wetgeving vallen. Het gaat om afgesloten verpakkingen voor bijvoorbeeld ijskoffie of yoghurtdranken.

Extra heffing leidt niet tot ander gedrag

Verder mogen ondernemers vanaf juli volgend jaar wegwerpbekers en andere -maaltijdverpakkingen niet meer gratis meegeven aan klanten. Die moeten daar extra voor betalen. Ook hiervan is weinig te verwachten. Groot: “Van de gevonden wegwerpbekers met merk, zijn de meeste A-merken. Klanten hebben daar dus een relatief hoge prijs voor betaald. Toch weerhoudt dit mensen er niet van ze op de grond te gooien. De aankoopprijs zegt namelijk niets over de waarde na gebruik: die blijft nul.”

Wat wel werkt: statiegeld

Groot en Tinga pleiten dan ook voor een andere oplossing: stoppen met het gebruik van alle eenmalige bekers voor on-the-go en overstappen op herbruikbare bekers met statiegeld. “Statiegeld is bewezen effectief tegen zwerfafval. Zo vind ik sinds de invoering van statiegeld op plastic flesjes in juli 2021 70 procent minder van zulke flesjes”, zegt Groot. In de tussentijd moet er volgens hen een verplichte qr-code op wegwerpbekers komen zodat producenten makkelijk te herleiden zijn. Ook moeten mazen in de wet worden gedicht door alle bekers op te nemen in de regelgeving.

Tinga: "Als morgen wegwerpbekers op straat verboden worden, hoeft er geen kopje koffie minder om gedronken te worden. Alle oplossingen liggen voorhanden. Gezien de staat van onze aarde moet 'hergebruik' zo snel mogelijk de nieuwe norm worden."

McDonald’s koploper

Andere uitkomsten uit de analyse van 42.822 gefotografeerde bekers:

  • Zwerfafvalbekers liggen breed verspreid, ook ver van verkooppunten.
  • Onder de bekers met merk is McDonald’s koploper (17,6% van alle bekers).
  • Driekwart van de bekers zijn van karton met een plastic coating, de overige 25% zijn volledig van plastic.
  • Slechts de helft van de vastgelegde bekers zijn koffiebekers, de rest zijn bekers voor o.a. milkshake, frisdrank, bier, zuivel en ijs.
  • Sinds kort moeten er van de EU logo’s op wegwerpbekers staan die aangeven dat ze plastic bevatten. Dit voorkomt niet dat bekers op straat worden gegooid.
  • De EU-logo’s staan niet op ijsbekers, terwijl deze van dezelfde materialen zijn gemaakt als drinkbekers. Dit is een direct gevolg van de wet die alleen over drinkbekers spreekt.
Game-app draagt bij aan vermindering zwerfafval

Innovatie Nieuws

Game-app draagt bij aan vermindering zwerfafval

Zwerfafval is een grote ergernis voor een hoop mensen. Op de basisscholen van de gemeente Hollands Kroon hadden kinderen van groep 6 de oplossing. Een game-app zou bijdragen aan vermindering van zwerfafval.
Landelijke Opschoondag weer een succes

Branche Nieuws

Landelijke Opschoondag weer een succes

Afgelopen zaterdag was het weer zover: de Landelijke Opschoondag. Ruim 46.800 mensen gingen voor deze twintigste editie met de prikstok de natuur in om Nederland zwerfafvalvrij te maken. Vorig jaar namen er ruim 30.000 mensen deel.
Werknemers willen meer afval scheiden op kantoor

Duurzaam Nieuws

Werknemers willen meer afval scheiden op kantoor

Uit onderzoek blijkt dat veel kantoormedewerkers de afvalscheiding op het werk ondermaats vinden. Een kwart van de medewerkers beoordeelt de afvalscheiding op kantoor met een onvoldoende.
Nudged by Nose: schoon gedrag stimuleren met frisse geur

Middelen & materialen Nieuws

Nudged by Nose: schoon gedrag stimuleren met frisse geur

Door een frisse geur te verspreiden, gaan mensen zich onbewust schoner gedragen. Dat ondervonden bewoners van Eindhoven aan den lijve tijdens het prijswinnende experiment van marketingbureau Fama Volat.
Wederom meer mondkapjes in de natuur door mondkapjesplicht

Duurzaam Nieuws

Wederom meer mondkapjes in de natuur door mondkapjesplicht

De mondkapjesplicht die begin november is heringevoerd, zorgt wederom voor een toename aan zwerfafval. Dat laat Nederland Schoon weten in een dringende oproep aan iedereen in Nederland.

Nieuws

Duurzaam

Partners