Blijf op de hoogte van het laatste nieuws

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Microbioloog Dirk Bockmühl: “Er zijn een aantal sleutelmomenten waarop hygiëne écht van belang is”

Zijn wij met onze moderne westerse levensstijl er verantwoordelijk voor dat meer mensen allergieën en astma hebben? Dirk Bockmühl, microbioloog aan de hogeschool Rhein-Waal in Kleven, licht in gesprek met Service Management een tipje van de sluier op.

Een antwoord geven op deze vraag is niet eenvoudig, zo erkent Bockmühl. Er zijn namelijk verschillende hypotheses. “De hygiënehypothese is een van de meest interessante onderwerpen voor mensen die betrokken zijn in de schoonmaak en desinfectie. De hypothese stelt dat kinderen die in hun vroege jaren worden blootgesteld aan bepaalde micro-organismen – bijvoorbeeld bepaalde bacteriën of wormparasieten - worden beter beschermd tegen allergische ziekten. Het draagt bij aan de ontwikkeling van het immuunsysteem. Het is in de basis dus helemaal niet slecht dat kinderen in de zandbak van alles in hun mond stoppen.”

Niet teveel schoonmaken

Volgens Bockmühl heeft de hypothese zich bewezen, maar wordt het nog wel eens verkeerd geïnterpreteerd. “Het idee dat het niet gezond is om té schoon te zijn, kan voor veel mensen een goed excuus zijn om niet te veel schoon te maken. Het is een interessant gedachtegoed. Natuurlijk weten we dat blootstelling aan bepaalde micro-organismen nodig is om ons immuunsysteem te trainen, maar aan de andere kant is het nog steeds onduidelijk waar precies de waarheid ligt. Zo hadden mensen vroeger in Oost-Duitsland, waar de hygiëne minder was, minder last van allergische ziekten en astma dan in West-Duitsland.”

De vraag is welke micro-organismen je toelaat en welke niet

Het is een lastig speelveld, erkent Bockmühl. “Het minder serieus nemen van je persoonlijke hygiëne, zoals het wassen van je handen voor het eten, verhoogt naar verwachting het risico op infectie. Maar het heeft hoogstwaarschijnlijk geen invloed op allergieën of immuunstoornissen. De hygiënehypothese suggereert niet dat als je tijdens je kindertijd meer infecties oploopt, je daar later profijt van hebt. Het is dus meer de vraag welke micro-organismen je toelaat en welke niet.”

Vreemde dingen

De microbioloog heeft met verbazing gekeken hoe mensen acteerden tijdens de coronapandemie. “Ik heb veel vreemde dingen gezien en ik denk dat veel mensen niet echt begrepen wat ze deden. Ik heb veel mensen zien lopen die de hele dag dezelfde latex handschoenen aan hadden en dachten dat ze beschermd waren. Hetzelfde geldt voor het steeds dragen van hetzelfde mondmasker. Maar als je met die handschoen iets oppakt dat besmet is en vervolgens aan je neus zit, loop je het risico om zelf ook besmet te raken. Een mondmasker dat je niet verwisselt kan een broeinest zijn voor bacteriën.”

Het is niet slecht om een kind in de modder te laten spelen

Het gedachtegoed dat het niet gezond is om té schoon te zijn, leefde niet tijdens de pandemie. Bockmühl: “Mensen desinfecteren, om wat voor reden dan ook, alle oppervlakten. Of ze er nou direct mee in aanraking komen of niet.”

Doelgerichte hygiëne

Volgens Bockmühl gaat het er niet over dat we té schoon zijn, maar we moeten niet altijd alle oppervlakten willen reinigen om daarmee het risico te ontlopen om in contact te komen met ziekteverwerkers. Hij is dan ook een groot voorstander van doelgerichte hygiëne. “Het komt er in het kort op neer dat er een aantal sleutelmomenten zijn waarop hygiëne écht van belang is. Waarbij je de afweging maakt wat de risico’s zijn. Als er kans is op infectie is het vanzelfsprekend dat je grondig schoon moet maken. Zo is het belangrijk om regelmatig je handen te wassen, zoals we geleerd hebben tijdens de coronapandemie. Hetzelfde geldt voor plekken waar eten wordt gemaakt. De snijplank waar je kip op hebt gesneden, moet direct in de vaatwasser. Dan weet je zeker dat het schoon wordt.”

Vanuit microbiologisch oogpunt behoeft een vloer geen extra aandacht. “De kans op infecties via aanraking met een vloer is klein. Maar hier spelen andere factoren een rol. Als je een vieze, vettige vloer hebt in een fabriek, moet je in actie komen met het oog op de arbeidsveiligheid. Als het aankomt op schoonmaak en desinfectie is het dus niet alleen zaak om te kijken naar virussen en kans op infecties, maar behoeft iedere situatie een andere aanpak.”

Aanraking noodzakelijk

Bockmühl benadrukt nogmaals dat we vooral niet te krampachtig moeten zijn. “Het is in het belang van onze kinderen, en jonge kinderen in het bijzonder, om in aanraking te komen met micro-organismen. Om zo immuniteit op te bouwen. Het is niet slecht om een kind in de modder te laten spelen. Aan de andere kant moet je je kind geen rauwe melk geven. Daar kunnen namelijk pathogene bacteriën inzitten en dat geeft een kans op infecties. Het is een zeer interessant vraagstuk hoe we hiermee om moeten gaan. Omdat we nog steeds niet precies weten welke micro-organismen ons immuunsysteem trainen. Maar voor mij is het duidelijk dat het antwoord niet alleen ligt bij schoonmaak en desinfectie.”

Experiment

De Duitse microbioloog vindt dat er een spannende periode nadert nu de coronamaatregelen grotendeels vervallen. “Het is een soort experiment. Maar voor mij is het ook een voorbeeld van het maken van afwegingen van risico’s. Het economische risico speelt nu een grote rol. De overheid zegt dat het de bevolking de kans heeft geboden om zich te laten vaccineren en laat daarom de teugels vieren. Het is spannend voor mensen waarbij het vaccin niet werkt en die zich niet willen of kunnen laten vaccineren. Ik ben een voorstander van het idee van eigen verantwoordelijkheid. Uiteindelijk moeten we voor onszelf beslissen wat goed is voor ons, maar ook voor de maatschappij. Het is een interessante tijd.”

Doelgerichte hygiëne sleutel tot kleinere verspreiding infectieziekten

Hygiëne Verdieping

Doelgerichte hygiëne sleutel tot kleinere verspreiding infectieziekten

We kunnen de verontrustende cijfers niet vaak genoeg herhalen. Vandaag de dag tellen we jaarlijks wereldwijd meer dan 700.000 doden als gevolg van (antibioticaresistente) infectieziekten. Naar verwachting zal dit tot meer dan 10 miljoen stijgen tegen 2050. In alle sectoren waar hygiëne een belangrijke rol speelt, van plekken waar voedsel wordt bereid, de gezondheidszorg, de reguliere schoonmaak en het huishouden, moeten we rekening gaan houden met dit gegeven.
Helpt 'snotneusprotocol' werknemers het griepseizoen door?

Hygiëne Nieuws

Helpt 'snotneusprotocol' werknemers het griepseizoen door?

Werkgevers zouden met een zogenoemd 'snotneusprotocol' hun werknemers duidelijk moeten maken wanneer die wel of niet naar het werk kunnen komen. Daarvoor pleiten arbodiensten ArboNed en HumanCapitalCare. De maatregel moet een forse stijging van het aantal griepgevallen en coronabesmettingen en dus ziekteverzuim voorkomen deze herfst en winter.
5 hygiëne trends: "We zijn lui geworden"

Hygiëne Nieuws

5 hygiëne trends: "We zijn lui geworden"

"Als de coronapandemie ons iets heeft geleerd, dan is het wel dat we het belang van goede hygiënemaatregelen niet voor lief mogen nemen. Iets wat we ons voorheen wel voornamen, maar in de praktijk vaak weinig prioriteit aan gaven." Maar deze tijd is volgens Maya Schot, Managing Director van CWS, voorbij. Zij signaleert vijf belangrijke ontwikkelingen op het gebied van hygiëne.
Hygiëneforum 2021: "Hygiëne is nog steeds niet top of mind"

Hygiëne Verdieping

Hygiëneforum 2021: "Hygiëne is nog steeds niet top of mind"

"Zijn jullie na de lockdowns ook voor het eerst weer buiten? Het lijkt wel een schoolreisje", opende dagvoorzitter Thomas Hoogendoorn op maandag 4 oktober 2021 het Hygiëneforum in RAI Amsterdam. De NVZ - Schoon | Hygiënisch | Duurzaam, Schoonmakend Nederland en VSR zijn, samen met partner RAI Amsterdam, de organisatoren van het forum, dat dit jaar voor de vierde keer plaatsvond.
Kees Visser wint eerste Tork Hygiëneprijs

Hygiëne Nieuws

Kees Visser wint eerste Tork Hygiëneprijs

De Tork Hygiëneprijs is voor het eerst uitgerijkt. Dit gebeurde tijdens de vakbeurs Gastvrij Rotterdam bij de Nederlandse Bocuse D’Or 2021 finale. De gelukkige winnaar is Kees Visser, samen met zijn commis Jeffrey Buijl, van Restaurant Cristó in Zierikzee.

Best gelezen

Hygiëne

Partners