Blijf op de hoogte van het laatste nieuws

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Blokland en Westerlaken (van codecommissie) hekelen “eersteklas recidivisten”

Kees Blokland, voorzitter van de commissie Code Verantwoordelijk Marktgedrag, en Rob Westerlaken, namens de OSB lid van de klachtencommissie van de code, constateren dat er nog een hele weg te gaan is voordat de code gemeengoed is onder opdrachtgevers. “We voelen ons vrij om ons uit te spreken.”18 klachten: onwil, onkunde en onwetendheidVolg Service Management op LinkedIn:

“We krijgen meer klachten van schoonmaakondernemers die niet inschrijven op een schoonmaakaanbesteding, omdat deze tegen de code indruist”, stelt Blokland. “Opdrachtnemers zijn selectiever aan het worden en weten ons te vinden. Daarbij stellen ze ook vragen uit onzekerheid: wat mogen we doen om aanbestedingen die niet voldoen aan de code collectief aan de kaak te stellen? Collectief mag vanwege mededingingsregels waarop de Autoriteit Consument en Markt controleert niet. Dat zou afgestemd gedrag zijn. Maar we kunnen wel individuele gevallen oppakken. We leggen daar dan ons moreel appel neer. Zodat schoonmakers daadwerkelijk de benodigde ruimte krijgen voor het werk dat gedaan moet worden.”

Lees ook: Klachten code schoonmaak: lukrake controles, foute bijverdiensten en bizarre boetes

Opdrachtgevers zeggen: waar bemoei je je mee?

Beide heren maken zich ronduit zorgen over de reacties van enkele opdrachtgevers. Westerlaken: “Sommige zeggen: ‘Waar bemoei je je mee? Ik heb de code niet ondertekend. Je hebt geen recht om mij te benaderen.’ Maar zo werkt het natuurlijk niet in een vrij land. Daar mag je, net zoals Wakker Dier dat doet, een moreel appel doen op iemand. Sommige opdrachtgevers reageren nog heftiger. Dreigen met de juridische afdeling of advocaten. We laten onze jurist dan ook naar zo’n reactie kijken. Voor de zekerheid. Maar kern is dat we dit, binnen de regels van de mededinging, mogen doen als codecommissie. We voelen ons vrij om ons uit te spreken.”

Mans genoeg zijn om het gesprek aan te gaan

Schoonmaakbedrijven die, als de aanbesteding eenmaal is gelopen, hun onvrede uiten bij de codecommissie over het afgesloten contract, zijn volgens Westerlaken bij het verkeerde adres. “Dan mengen we ons in een conflict tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Dat is voor ons mosterd na de maaltijd. Wij kunnen alleen een oproep doen in het voortraject, bij de uitvraag.” Ook willen sommige schoonmaakbedrijven hun beklag doen, terwijl ze nog niet gebruik hebben gemaakt van de procedure daarvoor in de aanbesteding van de opdrachtgever. “Op zich snap ik dat wel. Je wilt je commerciële kansen niet vergooien. Maar aan de andere kant moeten we toch mans genoeg zijn om het gesprek met een opdrachtgever aan te durven gaan. Mocht je dan een onbevredigend antwoord krijgen, dan kun je je eventueel alsnog bij de codecommissie melden.”

Aan einde contracttermijn opdrachtgever op code schoonmaak wijzen

Lastig zijn ook reacties van opdrachtgevers die aangeven dat schoonmaakbedrijven toch op hun ‘foute’ aanbesteding hebben ingeschreven. Blokland: “Daarmee slaan ze je dan om de oren. Ik leg dan uit dat de macht in de markt bij inkoop ligt. Dat aanbieders minder vrijheidsgraden voelen.” Westerlaken roept schoonmaakbedrijven op om zich verantwoordelijk te gedragen. “Dat kost je soms omzet, maar principes kosten nu eenmaal geld. Ik snap dat dat lastig is, maar met elkaar moeten we niet willen dat de markt kapotgaat en de schoonmaker daarvoor op de werkvloer de prijs betaalt.” Hij roept alle aanwezige schoonmaakbedrijven op om aan het einde van de contracttermijn de opdrachtgever op de code te wijzen. “Zodat deze de code kan meenemen in de nieuwe uitvraag. Daar ben je uiteindelijk zelf ook bij gebaat.”

Door nep-EMVI wordt het alsnog een prijzenslag

Nieuw is dat opdrachtgevers onder het motto van de Economisch Meest Voordelige Inschrijving een aanbesteding in de schoonmaakmarkt zetten, maar vervolgens niet of onvoldoende de kwaliteitseisen bepalen. Blokland: “Waardoor het alsnog een prijzenslag wordt. Dat is eigenlijk een nep-EMVI.” Soms gebeurt dat uit onwetendheid. “Ik zou willen dat inkopers meer inhoudelijke kennis krijgen van schoonmaak. Of om het anders te zeggen: er is een roep vanuit opdrachtgevers om handvatten te geven voor de kwaliteit van schoonmaak. Helemaal bij glasbewassing en gevelbehandeling. Daar gaan we graag met intermediairs mee aan de slag, zodat we opdrachtgevers voorbeelden kunnen laten zien.”

Twee schoonmaakadviesbureaus zijn eerste klas recidivisten

Dat twee schoonmaakadviesbureaus telkens terugkomen in de documenten, noemt Westerlaken schandalig. “Het zijn eersteklas recidivisten die van geen ophouden weten. Op een gegeven moment kunnen we niet meer dan hen aanspreken. Maar laat ik het breder trekken: het zou goed zijn als branche- of beroepsorganisaties hun verantwoordelijkheid nemen als ze horen dat bepaalde partijen hun verantwoordelijkheid naar de code toe niet nemen. Je zou gealarmeerd moeten zijn als één van je leden vaker onderdeel is van publicaties. Dat geldt voor de volle breedte. Van schoonmaakbedrijven tot aan schoonmaakadviesbureaus…”

Inkoop schoonmaakdienstverlening is wat anders dan de uitvraag van pennen

Sommige opdrachtgevers benaderen de uitvraag van schoonmaakdienstverlening alsof het de inkoop van pennen betreft. “Je sluit een contract af om voor jaren en jaren diensten te verlenen. Dat heeft toch echt een andere dynamiek en een ander snijpunt. Je weet zeker dat de inhoud tijdens de duur van het contract, dat soms tot zeven jaar loopt, gaat veranderen. Daarvoor moet je dus ruimte inbouwen en onderlinge afspraken maken over wat je wilt aan kwaliteit. Ik vraag me af of inkopers dat beseffen. Of de inkoop van schoonmaak voldoende op waarde wordt ingeschat.” Blokland is voorstander van het neerzetten van zogeheten marktconsultaties voorafgaand aan de daadwerkelijke aanbesteding. “Dat kun je niet bij een kleine opdracht doen, maar bij grote opdrachten, zoals dat bij Schiphol is gedaan, zeker wel. Dan komt in het voortraject al veel informatie los waar je als uitvrager je voordeel mee kunt doen.”

Rekening houden met leeftijdsopbouw in schoonmaak

Blokland vindt het positief dat schoonmaakbedrijven veel vaker werkdruk- en medewerkerstevredenheidsmetingen doen. “Er wordt vaker de thermometer in de organisatie gestoken en dat komt schoonmaakorganisaties ten goede. Dat uitvragen levert een schat aan informatie op.” Bij aanbestedingen moeten de opdrachtgevers ook rekening houden met de leeftijdsopbouw van schoonmakers. “Als je tot duurzame arbeidsverhoudingen wilt komen, moet je een fatsoenlijke kostenopbouw hanteren. Anders jaag je ouderen de branche uit. Maar dat gaat ook over ruimte voor het schoonmaakbedrijf voor opleidingen en de ontwikkeling van mensen.”

Als je tot duurzame arbeidsverhoudingen wilt komen, moet je een fatsoenlijke kostenopbouw hanteren. Anders jaag je ouderen de branche uit.”

Opdrachtgever weet niet van overname personeel

Het gaat bij het schoonmaakbedrijf ook nog wel eens mis bij de contractwissel. “Dat mensen geloosd worden bij de overdracht of niet worden meegenomen. Die gevallen spelen we dan door naar de Raad voor de Arbeidsverhoudingen Schoonmaak- en Glazenwassersbranche. Omdat mensen dat juridisch ook kunnen aanvechten.” In essentie moeten schoonmaakbedrijven beseffen dat ze bij het verwerven van een nieuwe opdracht, ook nieuwe medewerkers verkrijgen. “Zorg dat je ze verwelkomt en netjes behandelt in die onzekere periode.” Ook opdrachtgevers hebben soms het principe van de overname van personeel niet door. “We zijn gevallen tegengekomen waarin opdrachtgevers juist een aanbesteding in de markt zetten om van schoonmaakpersoneel af te komen. Zo werkt het niet in de schoonmaakbranche. Laten we wel wezen : dat moeten we in Nederland met elkaar toch niet willen.”

Kortom, is er nog genoeg werk aan de winkel. Blokland: “Het is telkens een andere organisatie die voorkomt in de klachten. We hebben er nog niet een dezelfde gehad. Dat vermoedt dat we nog lang niet klaar zijn. We hebben nog genoeg om onze tanden in te zetten.”

Lees ook
Klachten stromen binnen bij meldpunt hotelschoonmaak: Je wordt maar betaald voor 17 minuten per kamer
Klachten over koppelverkoop, laagste prijs en vierkantemeterprijzen

Launching Partners